Wykrycie błędu projektowego podczas budowy może doprowadzić do przestoju, wzrostu kosztów i konfliktu między inwestorem, wykonawcą a projektantem. Nie każda niezgodność oznacza jednak konieczność zatrzymania całej inwestycji (https://www.gofin.pl/rachunkowosc/ksiegi-rachunkowe/40837/skutki-zaniechania-budowy-srodka-trwalego-w-ujeciu-bilansowym-i-podatkowym). Najpierw należy ustalić charakter problemu, jego wpływ na bezpieczeństwo i zakres robót, których dotyczy.
Co można uznać za błąd projektowy?
Błąd może polegać na niezgodności z przepisami, niewłaściwym wymiarze, pominięciu istotnego elementu, kolizji międzybranżowej lub przyjęciu nieprawidłowych parametrów. Trzeba jednak odróżnić wadę projektu od pomyłki wykonawczej, zastosowania nieaktualnego rysunku albo zmiany wprowadzonej bez uzgodnienia.
Przed ustaleniem odpowiedzialności należy sprawdzić, jaka wersja dokumentacji była podstawą robót. Ważne są numery rewizji, daty wydania, status rysunków i potwierdzenia ich przekazania. Należy również przeanalizować zakres obowiązków architekta i projektantów branżowych.
Pierwsze działania po wykryciu problemu
Po otrzymaniu zgłoszenia należy zabezpieczyć informacje i ocenić, czy dalsze prowadzenie robót jest bezpieczne. W przypadku zagrożenia nie wolno odkładać działań do czasu ustalenia odpowiedzialności finansowej (więcej w tym artykule). Zakres wstrzymania powinien odpowiadać rzeczywistemu ryzyku.
W pierwszej kolejności warto wykonać następujące czynności:
- Zarejestrować datę i okoliczności wykrycia niezgodności.
- Ustalić lokalizację problemu oraz zakres robót, których dotyczy.
- Zabezpieczyć rysunki, opisy, obliczenia i korespondencję.
- Wykonać fotografie i pomiary stanu istniejącego.
- Powiadomić właściwych projektantów, kierownika budowy i inwestora.
- Określić, czy należy wstrzymać wszystkie roboty, czy tylko ich część.
Ustalenia warto potwierdzić protokołem lub wiadomością przekazaną wszystkim zainteresowanym. Powinna ona wskazywać problem, miejsce jego występowania i zakres wymagający wyjaśnienia.
Opracowanie rozwiązania naprawczego
Po ustaleniu przyczyny należy przygotować korektę. Trzeba ocenić, czy jest to wyjaśnienie istniejącego rozwiązania, zmiana nieistotna, czy modyfikacja wymagająca dodatkowej procedury formalnej. Nie każda zmiana może zostać wprowadzona zwykłym szkicem lub wiadomością e-mail.

Rozwiązanie naprawcze powinno uwzględniać wpływ na pozostałe branże. Przesunięcie otworu może oddziaływać na konstrukcję, instalacje, izolacyjność akustyczną i ochronę przeciwpożarową. Dlatego korekta jednego rysunku powinna zostać sprawdzona pod kątem całej dokumentacji.
Nowe opracowanie powinno mieć czytelny numer rewizji, datę, opis zmiany i wskazanie dokumentów, które tracą aktualność. Wykonawca musi otrzymać jednoznaczną informację, od kiedy może stosować nowe rozwiązanie.
Kto ponosi koszty przestoju?
Wykrycie błędu nie przesądza automatycznie o odpowiedzialności projektanta za wszystkie koszty. Należy ustalić, czy wada rzeczywiście występowała w projekcie, czy spowodowała przestój i czy wykonawca podejmował działania ograniczające jego skutki. Znaczenie mają również umowy, harmonogram i obowiązki informacyjne stron.
Wykonawca zgłaszający roszczenie powinien wykazać jego podstawę i okoliczności. Pracownia powinna natomiast zabezpieczyć dokumenty dotyczące przebiegu analizy, terminów odpowiedzi oraz przyczyn opóźnień. Ocena wymaga analizy całego procesu, a nie wyłącznie porównania dat korespondencji.
Jak ograniczyć ryzyko kolejnych błędów?
Po usunięciu problemu warto ustalić jego przyczynę: brak danych wejściowych, błąd obliczeniowy, nieaktualną dokumentację czy niewystarczającą koordynację. Na tej podstawie można poprawić procedury kontroli projektu i przekazywania dokumentów na budowę.
Wstrzymanie robót nie musi oznaczać utraty kontroli nad inwestycją. Szybkie ustalenie faktów, ograniczenie przestoju do niezbędnego zakresu i rzetelne udokumentowanie korekty pomagają zmniejszyć skutki problemu oraz uporządkować późniejsze rozliczenia.
